Nấm rừng từ lâu được xem là một món quà thiên nhiên – thơm ngon, giàu dinh dưỡng, được nhiều gia đình thu hái để chế biến món ăn. Tuy nhiên, đi kèm với đó là nguy cơ ngộ độc nấm, một trong những dạng ngộ độc có tỉ lệ tử vong cao nhất. Mỗi năm đều ghi nhận hàng loạt ca nhập viện vì ăn nhầm nấm độc, nhiều trường hợp tử vong chỉ sau vài giờ đến vài ngày.
Bài viết này giúp bạn hiểu rõ các loại nấm độc nguy hiểm, dấu hiệu nhận biết nấm an toàn, cũng như cách phòng tránh ngộ độc nấm để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.
-
Các chủng men vi sinh phổ biến và tác dụng đặc biệt của từng loại
-
Vi khuẩn HP là gì? Tại sao gần 50% dân số thế giới nhiễm mà không biết?
Vì sao nấm độc lại nguy hiểm đến vậy?
Ngộ độc nấm cực kỳ nguy hiểm vì:
Độc tố mạnh, tấn công nhiều cơ quan
Các loại nấm độc chứa nhiều nhóm chất gây tổn thương mạnh:
- Amanitin: phá hủy gan – thận, gây suy đa tạng.
- Phallotoxin: làm tổn thương tế bào ruột, gây tiêu chảy dữ dội.
- Muscarine: gây rối loạn thần kinh, co giật, tụt huyết áp.
Một số độc tố không bị phân hủy khi nấu chín, phơi khô hay chế biến, nên dù nấm có được nấu kỹ vẫn gây ngộ độc.
Diễn tiến nhanh và khó nhận biết
Ngộ độc nấm thường diễn tiến theo hai dạng:
- Xuất hiện nhanh (15–30 phút): nôn mửa, tiêu chảy liên tục, chóng mặt, co giật.
- Xuất hiện muộn (6–24 giờ): nguy hiểm hơn, vì độc tố đã âm thầm tấn công gan – thận. Người bệnh tưởng đã “đỡ”, nhưng sau đó suy gan cấp và tử vong sau 2–5 ngày.
Tỷ lệ tử vong cao
Với các loại nấm chứa amanitin, tỷ lệ tử vong có thể lên tới 50–90% nếu không được cấp cứu sớm.
Những loại nấm độc cực kỳ nguy hiểm tại Việt Nam
Dưới đây là những loại nấm mà người dân hay nhầm với nấm ăn.
Nấm độc tán trắng (Amanita verna)
- Màu trắng hoàn toàn, tai nấm nhỏ.
- Đây là loại nấm có độc tố amanitin – độc tính tương đương “rắn độc”, không màu, không mùi, không vị.
- Chỉ cần ăn 1–2 cây có thể gây tử vong.
Nấm độc xanh (Amanita phalloides)
- Màu xanh lục nhạt, rất dễ nhầm với nấm rừng ăn được.
- Gây suy gan cấp, tử vong sau 3–7 ngày.
Nấm mũ có đốm trắng (Amanita muscaria)
- Mũ đỏ cam, có chấm trắng.
- Chứa độc tố thần kinh gây ảo giác, loạn nhịp tim, co giật.
Nấm có vòng, có bao gốc nhưng màu sắc giống nấm ăn
Nhiều loại nấm “nhái” nấm rơm, nấm mối… nhưng chứa độc tố mạnh. Đây là nhóm gây ngộ độc nhiều nhất.
Dấu hiệu phân biệt nấm độc – nấm an toàn (đơn giản, dễ nhớ)
Hiện không có phương pháp thử dân gian nào giúp nhận biết nấm độc (ví dụ: nấu với tỏi xem tỏi đổi màu, dùng thìa bạc…). Những cách này đều không chính xác.
Tuy nhiên, bạn có thể ghi nhớ những đặc điểm sau:
Dấu hiệu cảnh báo nấm độc
- Có vòng (váy) ở thân nấm.
- Có bao gốc giống như quả trứng khi bọc thân nấm.
- Phiến dưới mũ nấm màu trắng hoặc xanh lục.
- Màu sắc sặc sỡ: đỏ, vàng tươi, cam.
- Mùi hắc, khó chịu.
Chỉ cần nấm có một trong các dấu hiệu trên, KHÔNG nên hái hoặc ăn.
Dấu hiệu của nấm an toàn
Những đặc điểm dưới đây thường gặp ở nấm ăn được:
- Mặt mũ nấm trơn, màu trắng ngà hoặc nâu nhạt.
- Không có vòng chân và không có bao gốc.
- Mùi thơm tự nhiên, dễ chịu.
- Thường mọc trên gỗ mục hoặc đất ẩm, không quá sặc sỡ.
Tuyệt đối không ăn nấm khi…
- Không biết tên hoặc không chắc chắn nấm đó ăn được.
- Nấm đã dập nát, đổi màu.
- Hái ở những nơi dễ ô nhiễm: bãi rác, ven đường, khu công nghiệp.
Dấu hiệu ngộ độc nấm cần đưa đi cấp cứu ngay
Sau khi ăn nấm từ 30 phút – 24 giờ, nếu xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào sau đây, cần đưa người bệnh tới cơ sở y tế ngay lập tức:
Triệu chứng tiêu hóa
- Nôn mửa dữ dội, không kiểm soát
- Tiêu chảy nhiều lần kèm đau quặn bụng
- Khát nước, mệt lả
Triệu chứng thần kinh
- Hoa mắt, chóng mặt
- Ảo giác
- Co giật
- Lú lẫn, lơ mơ
Triệu chứng gan – thận
Xuất hiện muộn sau 1–2 ngày:
- Vàng da, vàng mắt
- Nước tiểu sậm màu hoặc ít đi
- Phù nề
- Hơi thở có mùi lạ (do suy gan)
Đây là giai đoạn nguy hiểm nhất, nhiều bệnh nhân dù đã điều trị tích cực vẫn không qua khỏi.
Làm gì khi nghi ngờ ngộ độc nấm?
Gọi cấp cứu hoặc đưa tới bệnh viện ngay
Ngộ độc nấm không thể tự điều trị tại nhà, càng để lâu độc tố càng phá hủy gan – thận.
Mang theo phần nấm còn lại
Việc này giúp bác sĩ xác định loại độc tố và có hướng điều trị chính xác.
Không tự ý gây nôn
Chỉ thực hiện khi có hướng dẫn y tế vì gây nôn sai cách có thể làm nặng thêm tình trạng.
Cách phòng tránh ngộ độc nấm – nguyên tắc “3 KHÔNG – 2 NÊN”
3 KHÔNG
- Không hái nấm lạ
- Không ăn nấm rừng khi không biết rõ nguồn gốc
- Không tin mẹo thử nấm độc truyền miệng
2 NÊN
- Nên mua nấm trồng, có nguồn gốc rõ ràng
- Nên tham khảo chuyên gia hoặc cơ quan kiểm lâm khi cần nhận biết nấm
- Chỉ một sai lầm nhỏ cũng có thể gây nguy hiểm đến tính mạng, vì vậy tốt nhất không ăn bất cứ loại nấm rừng nào mà bạn chưa biết rõ.
Hệ tiêu hóa bị tổn thương sau ngộ độc – tại sao cần khôi phục sớm?
Dù được điều trị kịp thời, người bị ngộ độc nấm vẫn có thể gặp:
- Tổn thương niêm mạc ruột gây tiêu chảy kéo dài
- Mất men tiêu hóa
- Rối loạn nhu động ruột
- Suy giảm hệ vi sinh đường ruột
- Điều này dẫn tới đầy hơi, khó tiêu, đau bụng, táo bón hoặc tiêu chảy thất thường.
Khôi phục hệ tiêu hóa đúng cách giúp cơ thể nhanh hồi phục, giảm biến chứng và cải thiện chất lượng sống.
Giải pháp hỗ trợ ổn định tiêu hóa an toàn – IBS Tuệ Tĩnh
Đối với người có hệ tiêu hóa nhạy cảm hoặc từng bị rối loạn tiêu hóa kéo dài sau ngộ độc thực phẩm, việc hỗ trợ phục hồi hệ vi sinh và niêm mạc ruột là rất quan trọng.
IBS Tuệ Tĩnh là sản phẩm hỗ trợ tiêu hóa được nhiều người tin chọn nhờ:
- Thành phần thảo dược lành tính: Bạch thược, Phòng phong, Mộc hương, Bạch truật…
- Cơ chế tác động kép: Giảm co thắt – làm dịu niêm mạc ruột.
- Giúp cải thiện rõ rệt các triệu chứng: đau bụng, đầy hơi, tiêu chảy, táo bón, rối loạn đại tiện.
- Phù hợp cho người bị viêm đại tràng, ruột kích thích (IBS) hoặc rối loạn tiêu hóa dai dẳng.
Nếu bạn hoặc người thân thường xuyên gặp vấn đề tiêu hóa sau khi nhiễm độc thức ăn hoặc có đường ruột yếu, IBS Tuệ Tĩnh là giải pháp hỗ trợ tự nhiên – an toàn – hiệu quả mà bạn có thể tham khảo.
Nấm độc là mối nguy hiểm sát sườn, có thể gây tử vong rất nhanh nếu ăn nhầm. Vì vậy, việc hiểu rõ dấu hiệu nhận biết, chỉ ăn nấm có nguồn gốc rõ ràng, và không tin vào kinh nghiệm dân gian là cách tốt nhất để bảo vệ gia đình bạn.
Đừng quên chăm sóc hệ tiêu hóa của mình sau mỗi lần rối loạn hoặc nhiễm độc thực phẩm. Một đường ruột khỏe mạnh sẽ giúp cơ thể chống chọi tốt hơn với các tác nhân nguy hiểm từ môi trường.
Liên hệ ngay tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website để đặt hàng ngay nhé!
